U Višegrad je jučer obilježen „Dan ruskih dobrovoljaca“, ali bez njihovog prisustva. Kako je rečeno na skupu, ruskim državljanima koji su tokom rata učestvovali u redovima Vojske Republike Srpske nije bio dozvoljen ulazak u Bosnu i Hercegovinu.
Predsjednik Srpsko-ruske zajednice „Zavet“ Savo Cvjetinović izjavio je da su događaju prisustvovali samo članovi porodica dobrovoljaca. Prema njegovim riječima, odluka o zabrani ulaska donesena je negdje unutar BiH, ali bez dodatnih pojašnjenja. Državne institucije se tim povodom još nisu oglasile.
Političke poruke sa skupa
Obilježavanju, koje su pratili pripadnici EUFOR, prisustvovali su predstavnici lokalnih i entitetskih vlasti, kao i učenici srednje škole iz Višegrada.
Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Radan Ostojić u svom obraćanju povezao je ratna dešavanja s aktuelnim političkim pitanjima. Istakao je da je pomoć Srbima tokom rata dolazila „jedino od braće Rusa“, te naglasio ulogu Ruska Federacija u međunarodnim institucijama.
Cvjetinović je dodatno naglasio bliskost Srba i Rusije, opisujući je kao „genetsku“, te kritikovao zapadne zemlje. Kao „pravi put“ za Srbe naveo je povezivanje Srbije, Republike Srpske i Rusije.
Slične poruke uputio je i predsjednik Predsjedništva Boračke organizacije RS-a Milovan Gagić, koji je govorio o potrebi očuvanja tradicionalnih vrijednosti i jačanja odnosa s Rusijom.
Načelnik općine Višegrad Mladen Đurević podsjetio je da su ruski dobrovoljci u Republiku Srpsku došli u teškim okolnostima i da su mnogi od njih stradali.
Istraga i sporni aspekti okupljanja
Prema podacima iznesenim na skupu, procjenjuje se da je oko 700 ruskih dobrovoljaca učestvovalo u ratu u BiH, uglavnom na višegradskom i sarajevskom području. Poginulo ih je 37, uključujući sedam na području Višegrada.
Portal Detektor navodi da Tužilaštvo Bosne i Hercegovine od 2022. godine vodi istragu o ovom događaju, nakon prijave udruženja „Žena – žrtva rata“. Istraga se odnosi i na činjenicu da se na ovim skupovima odaje počast osobama koje danas učestvuju u ratu na strani Rusije u Ruska invazija na Ukrajinu, što je prema zakonima BiH zabranjeno.
Do sada nisu objavljeni zvanični rezultati istrage. Ranija istraživanja ukazuju da skupovima u Višegradu prisustvuju bivši ruski dobrovoljci koji danas imaju aktivne uloge u organizacijama povezanim s ratom u Ukrajini, te da se na tim okupljanjima otvoreno govori o odlascima na strana ratišta, uprkos zakonskim ograničenjima.
