Dok se vatrogasci u Francuskoj i Španiji suočavaju s nedostatkom aviona za gašenje razornih požara, evropske vlasti i stručnjaci sve ozbiljnije razmatraju korištenje koza, ovaca i druge stoke za smanjenje količine zapaljive vegetacije, kroz sistem kontrolirane ispaše životinja.
Kontrolirana ispaša životinja, kojom se stvaraju prirodne protupožarne zone, ove je godine dobila podršku Evropske komisije i vodećih evropskih poljoprivrednih organizacija.
Istraživači su utvrdili da je ispaša stoke doprinijela usporavanju širenja požara u španskim regijama Extremadura, Andaluzija i Valencija. Životinje uklanjaju nisko rastinje i grmlje koje se tokom sušnih perioda pretvara u lako zapaljivo gorivo, piše Politico.
Stručnjaci, međutim, upozoravaju da ovakav pristup zahtijeva stabilno finansiranje, jer stočari često ne mogu opstati bez državnih subvencija.
– Kao što razumijemo potrebu za finansiranjem vatrogasaca, moramo priznati i posao koji obavljaju pastiri – izjavio je Jordi Vendrell iz španske Fondacije Pau Costa, koja se bavi upravljanjem šumskim požarima.
Napuštanje poljoprivrednog zemljišta i odlazak stanovništva iz ruralnih područja doprinijeli su širenju grmlja i jednoličnih šumskih površina koje lako gore.
Satelitski podaci evropskog programa Copernicus pokazali su da se najveći aktuelni požari u Evropi šire upravo područjima na kojima šume i grmlje čine velike, povezane cjeline.
U španskoj Kataloniji provodi se projekt “Vatrena stada”, u okviru kojeg se koze i ovce usmjeravaju na ispašu u šumama koje su vatrogasne službe označile kao visokorizične.
Projekt se finansira sredstvima regionalne vlade i fondovima Evropske unije, a proizvodi poput sira i jogurta proizvedeni na tim farmama prodaju se s posebnim oznakama koje kupce informiraju o doprinosu stočara sprečavanju požara.
Pojedine španske regije koriste i krave i konje, dok se meso životinja koje služe za održavanje protupožarnih zona u nekim mjestima prodaje uz liste čekanja.
Evropska komisija je u martu izdvojila ispašu kao jedan od načina na koji stočarstvo može pomoći društvima u prilagođavanju klimatskim promjenama.
Eksperti, međutim, smatraju da Evropska unija i nacionalne vlasti i dalje previše novca usmjeravaju na gašenje požara, a premalo na dugoročno upravljanje krajolikom i sprečavanje njihovog nastanka.
Vlasti Madridske regije planiraju angažirati lokalne farme kako bi stoka održavala oko 3.700 hektara šumskog zemljišta, za šta je predviđeno 800.000 eura.
